به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «پیام راسک»به نقل از عصر هامون، شهر چابهار با مردمی پرتلاش، نیازمند ارائه خدمات درمانی با کیفیتی همتراز با نیازهای رو به رشد خود است. در این میان، بخش دندانپزشکی به عنوان یکی از ستونهای اصلی سلامت فردی و اجتماعی، همواره مورد توجه بوده است.
دغدغههای بهداشت دهان و دندان، دسترسی به خدمات تخصصی و همچنین نگاهی به آینده این حوزه در چابهار، مسائلی هستند که ذهن بسیاری را به خود مشغول میدارد.
بر آن شدیم تا با مصاحبهای تفضیلی با حبیب الله کطری، مسئول واحد دهان و دندان معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی چابهار، به واکاوی این موضوعات بپردازیم و دیدگاه وی را در خصوص وضعیت کنونی و چشمانداز دندانپزشکی در این منطقه بشنویم.
از نظر نیروی انسانی چه مشکلاتی در حوزه دندانپزشکی چابهار وجود دارد؟
مهمترین چالش ما کمبود نیروی دستیار است. دانشکده جذب نیرو ندارد و نیروهایی هم که داشتیم به دلایلی جابجا شدهاند و جایگزینی برایشان مشخص نشده.
برای پوشش کامل مراکز حداقل به ۲۵ نیروی دستیار نیاز داریم، در حالیکه اکنون فقط ۱۷ نفر فعال هستند و برخی از مراکز کاملاً بدون دستیار ماندهاند.
دندانپزشک نمیتواند هم کار درمان، هم کار دستیاری و هم کار خدماتی را همزمان انجام دهد؛ از نظر جسمی و روحی امکانپذیر نیست. وقتی دستیار نباشد، جذب دندانپزشک هم سخت میشود، برنامهریزی درمانی مختل میگردد و کیفیت خدمات پایین میآید. بنابراین اولویت اصلی ما تقویت نیروی دستیار است.
چه چالش هایی با توجه به وجود جمعیت روستایی قابل توجه در حومه چابهار و وجود اقشار محروم در این مناطق وجود دارد؟
جمعیت برخی مناطق بسیار بالاست اما متأسفانه بهدلیل کمبود منابع مالی، نبود حمایت خیرین و محدودیت بودجه وزارتخانه، حق مردم این مناطق ضایع شده است.
ما بیمارانی داریم که حتی توانایی پرداخت ۱۰ هزار تومان هزینه ویزیت را هم ندارند؛ برای همین حضور مراکز دولتی مجهز در مناطق کمبرخوردار ضروری است.
اگر ارگانهایی مثل شیلات، بنیاد علوی، شهرداری، فرمانداری، منطقه آزاد، گمرک و سایر نهادهای توانمند در قالب مسئولیت اجتماعی همکاری کنند، میتوانیم روند افزایش پوسیدگی دندان و مشکلات دهانی را کاهش دهیم.
ما از طرف دانشکده و وزارت تا حدی میتوانیم مواد مصرفی را تأمین کنیم، اما تجهیزات سنگین هزینه بالایی دارد و نیازمند حمایت این مجموعههاست.
بهجز مشکلات مالی و تجهیزاتی، چه مسائل دیگری باید مورد توجه قرار گیرد؟
برخی مراکز ما بدون کارشناسی و صرفاً برای رفع تکلیف فعال شدهاند. دستگاهها در بسیاری از آنها فرسوده است و نیاز به بازنگری جدی دارند. دانشکده منابع محدودی دارد و اگر هم بودجهای باشد باید برای تعمیر مراکز موجود استفاده شود، نه راهاندازی مراکز جدید بدون پشتوانه.
در مجموع اگر زیرساختها اصلاح شود و ارگانهای مختلف همکاری کنند، میتوانیم خدمات باکیفیتتری ارائه دهیم و شرایط درمانی مردم منطقه را بهطور قابل توجهی بهبود ببخشیم.
وضعیت مراکز درمانی و تجهیزات دندانپزشکی چگونه است؟
مراکز درمانی شبانهروزی و پرتردد شهرستان فعال هستند، اما بسیاری از تجهیزات قدیمی و فرسوده شدهاند. عمر مفید دستگاهها معمولاً ۵ تا ۷ سال است، در حالی که برخی از دستگاههای ما ۱۳ سال است که کار میکنند و دائماً دچار مشکل میشوند. همچنین، خرید برخی تجهیزات در گذشته بدون کارشناسی دقیق صورت گرفته است.
سرانه دندانپزشک به ازای جمعیت در چابهار به چه صورت است؟
طبق قرارداد بیمه روستایی، به ازای هر ۲۰ هزار نفر باید یک دندانپزشک وجود داشته باشد. متاسفانه ما با کمبود دندانپزشک روبرو هستیم، هم در مراکز موجود و هم در مراکزی که نیاز به راهاندازی مرکز دندانپزشکی داریم. چه از نظر مالی و چه از نظر نیروی انسانی (دستیار و دندانپزشک)، با کمبود مواجه هستیم.
گروههای پرخطر کدامند و چه تمهیداتی برای آنها اندیشیده شده؟
بیشترین گروه در معرض خطر، کودکان هستند. متاسفانه به دلیل اطلاعات ناکافی والدین و عدم آموزش صحیح، بهداشت دهان و دندان کودکان به خوبی رعایت نمیشود.
با توجه به وضعیت تغذیه کودکان، نیاز به توجه ویژه به این گروه وجود دارد. هرچند در زمینه پیشگیری تلاش میکنیم، اما در زمینه درمان، کمبود دندانپزشک متخصص اطفال به شدت احساس میشود. تعدادی از همکاران در این زمینه همکاری میکنند، اما نسبت به جمعیت، کمبود نیرو داریم.
شایع ترین مشکلات حوزه دهان و دندان در چابهار چست و چه تدابیری اتخاذ شده؟
عمدهترین مشکلات شامل پوسیدگی دندان، مصرف زیاد نوشیدنیهای شیرین و مواد غذایی فرآوری شده است که هم به زیبایی دندانها آسیب میزند و هم باعث پوسیدگی و التهاب لثه ناشی از جرم میشود.
متاسفانه به دلیل توان مالی پایین مردم مناطق روستایی، مراجعه به دندانپزشک با تاخیر صورت میگیرد و عفونتهای دندانی نیز شایع است.امسال برای اولین بار پویش مسواک برگزار شد که در آن به دانشآموزان کلاس سوم مسواک و خمیردندان اهدا شد و روش صحیح مسواک زدن آموزش داده شد.
در مورد تغذیه و تأثیر آن بر سلامت دندانها چه توصیههایی دارید؟
یکی از توصیههای ما این است که پس از مصرف مواد شیرین، دهان شسته شود و دندانها مسواک بزنند تا از پوسیدگی جلوگیری شود. متاسفانه در چابهار مصرف مواد شیرین و نوشیدنیهای گازدار زیاد است.
متاسفانه مصرف دخانیات، به خصوص نیکوتین، تنباکوهای جویدنی، قلیان (با طعمهای میوهای و تنباکو)، سیگار و سایر مواد افیونی در میان نوجوانان و جوانان رایج است. این مصرف دخانیات باعث پوسیدگیهای شدید، به خصوص در نزدیکی خط لثه میشود.
مصرف دخانیات باعث مشکلات لثه، تجمع جرم، تغییر رنگ دندانها (قرمز شدن) و حتی در موارد شدیدتر، میتواند منجر به بیماریهایی مانند سرطان دهان شود.
عضلات فک ممکن است سفت شده و در نهایت باز شدن فک دشوار شود که نیاز به جراحیهای سنگین دارد. این مواد، دهان را مستعد انواع سرطانهای بدخیم و خوشخیم میکند. همچنین، بوی بد دهان از دیگر عوارض مصرف دخانیات است و متاسفانه بهداشت دهان در این افراد ضعیف است.
اشاره کردید که میزان پوسیدگی در کودکان چابهار بالاست. این موضوع چقدر نگرانکننده است و دلایل اصلی آن چیست؟
بله، میزان پوسیدگی در کودکان چابهار بسیار بالاست و این موضوع واقعاً نگرانکننده است. یکی از دلایل اصلی، عدم آگاهی خانوادههاست.
ما در سنین ۶ تا ۷ سالگی شاهد رویش دندان شش (دندان دائمی) هستیم، اما متاسفانه بسیاری از این دندانها در همان سن رویش، دچار پوسیدگی میشوند.
این نشان میدهد که یا خانوادهها توجه کافی ندارند، یا فشاری برای رعایت بهداشت بر کودک وارد نمیکنند، یا آموزشهای لازم را دریافت نکردهاند.
چه برنامههایی برای آموزش و پیشگیری اجرا شده است؟
برنامههای ما در چند مرحله اجرا شده است. ما آموزشهایی را از طریق دندانپزشکان، دستیاران، کاردانها، بهورزان و مراقبین سلامت در مدارس مختلف شهرستان برگزار کردهایم.
ما اهمیت مسواک زدن روزانه دو بار (صبح پس از بیدار شدن و شب قبل از خواب) و استفاده روزانه از نخ دندان را به خانوادهها آموزش میدهیم. همچنین اهمیت دندان شش را توضیح میدهیم.
این آموزشها به صورت محدود اجرا شده، اما سعی کردهایم در سطح شهرستان چابهار این برنامهها را پوشش دهیم.
با توجه به این مشکلات حوزه دهان و دندان در چابهار، توصیههای اصلی شما به خانوادهها و به خصوص جوانان چیست؟
حتما روزی دو بار، یکی قبل از خواب و دیگری صبح پس از بیدار شدن، حتماً هر روز برای تمیز کردن فضای بین دندانها استفاده شود و به صورت دورهای (مثلاً یک بار در سال به مدت دو هفته) یا حداقل هفتهای یک بار با آب نمک غرغره شود.
سعی شود هر شش ماه یک بار و در صورت عدم امکان، سالی یک بار برای معاینه مراجعه شود. این معاینات به تشخیص مشکلات در مراحل اولیه و جلوگیری از پیشرفت آنها کمک میکند و از نظر مالی، زمانی و آسیبهای احتمالی، به نفع بیمار است.
انتهای خبر/
